تصویر برگزیده

مدیرگروه فرهنگ خبرگزاری ایسنا مطرح کرد؛

در دنیا برای رسیدن به منافع اقتصادی فعالیت فرهنگی انجام می دهند

آرتنا: علیرضا بهرامی : تمام شاخه های مدل توسعه با تأثیر و تأثر از یکدیگر پیش می رود، اما در کشور ما معمولا این مسیرها به صورت خطی فرض می شود.

علیرضا بهرامی گفت: سالهاست در دنیا برای رسیدن به منافع اقتصادی فعالیت فرهنگی انجام می دهند. تمام شاخه های مدل توسعه با تأثیر و تأثر از یکدیگر پیش می رود، اما در کشور ما معمولا این مسیرها به صورت خطی فرض می شود.

برنامه"گفت و گوی فرهنگی" با موضوع«سرانه مطالعه در ایران» با حضور مناف یحیی پور(معاون تولید کانون پرورش فکری)، محمد الهیاری(معاون توسعه نهاد کتابخانه های عمومی کشور) و علیرضا بهرامی(مدیرگروه فرهنگ خبرگزاری ایسنا) روی آنتن رادیو گفت و گو رفت.

در ابتدای این برنامه، محمد الهیاری(معاون توسعه نهاد کتابخانه های عمومی کشور) درباره وضعیت سرانه مطالعه در کشور و آمار مربوط به آن گفت: نوعی تشتت در سرانه مطالعه وجود دارد اما با توجه به گرایش های عمومی با آمار و ارقام مختلفی رو به رو هستیم .

الهیاری با بیان اینکه اوایل دهه 80 و 90 آماری را منتشر کردند که هر ایرانی به طور متوسط 19 دقیقه مطالعه کتاب های غیر درسی دارند، خاطرنشان کرد: در سال 90 مسئولان نهاد کتابخانه ها با رهبر انقلاب دیدار کردند و ایشان اشاره کرد که "بخشی از جامعه به طور مطلق کتاب نمی خوانند." وظیفه ما کتابخوان کردن این قشر جامعه است و آنچه ما اعلام می کنیم سرانه بین کتابخوان هاست و برنامه ها باید بین کتاب نخوان ها باشد.

وی با اشاره به اینکه درباره دامنه مطالعه هم صحبت هایی شده، بیان کرد: مراجعه به کتاب های دینی و فضای مجازی شامل 19 دقیقه نمی شود که اگر این آمار اختصاص می یافت، آمار مطالعه بالاتر می رفت. به همین علت درباره این موضوع اجماع جدی وجود ندارد.

معاون توسعه نهاد کتابخانه های عمومی کشور با اشاره به اینکه موضوع شمارگان کتاب ها مهم است و امکان پرداختن به آن به عنوان شاخص وجود دارد، عنوان کرد:  از این طریق نمی توانیم به نتیجه قاطعی درباره وضعیت مطالعه برسیم. موضوع شمارگان در سال های مختلف نوسانات مختلفی داشته است و آمارهای سال 58 تا 93 منتشر شده است.

الهیاری یادآوری کرد: سال 85 تصمیمی در حوزه نشر گرفته شد و یارانه ها از تولید کننده به مصرف کننده رفت. قبلا یارانه به کاغذ اختصاص می یافت که خود ناشران معتقد بودند فروش کاغذ بدون چاپ کتاب مورد نظر در این حوزه اتفاق می افتد.

وی درباره شمارگان گفت: شمارگان بستگی به سیاست ناشر دارد و برخی ناشران در گذشته ترجیح می دادند عدد شمارگان را بیشتر بگویند اما الان تعداد نوبت های چاپ را اعلام می کنند.

الهیاری در خصوص شرکت های پخش گفت: در حال حاضر، شرکت های پخش تخصصی تر شدند و به عنوان مثال یک شرکت در حوزه داستان و یک شرکت دیگر وارد حوزه مذهبی شد. در موضوع توزیع دولت ها تنها راه حل های محدودی را به کار بردند و به همین دلیل کتابخانه های عمومی، مسجد و شهرداری می توانند دسترسی مردم را برای مطالعه بیشتر افزایش دهند.  

در ادامه این برنامه، مناف یحیی پور(معاون تولید کانون پرورش فکری) گفت: شاید به جای سنجش آمار سرانه مطالعه باید به فکر اصل موضوع باشیم. مشکل ما این است که زمینه توزیع و دسترسی به کتاب و تنوع واقعی در عناوین کم است. وقتی درگیر این باشیم که آمار واقعی ما را ناراحت کند و بخواهیم آن را به شگردهای مختلف درست کنیم، بهتر است آن را رها کنیم.

یحیی پور با اشاره به اینکه یکی از شاخصه های ما میزان امانت گرفته شدن در مراکز کانون است اما امانت گرفتن و خوانده شدن یا نشدن، بحث جدایی است، توضیح داد: وجود حدود 950 کتابخانه کانون در سراسر کشور کمکی برای رسیدن به آمار صحیح نمی کند. بین 5 هزار تا 6 هزار نسخه کتاب چاپ می کنیم و کتاب های پرخواننده به تجدید چاپ رسیده است. بالاترین میزان امانت گرفته 25 هزار بار بوده است.

معاون تولید کانون پرورش فکری گفت: گرایش به کتاب آن گونه نیست که تصور می کنیم و شاید باید تنوع و دسترسی را در کتاب ها بیشتر کنیم و این مسأله بی ربط با نهادهای دیگر نیست.

حوزه فرهنگ با دیگر حوزه ها تنیده است

در ادامه علیرضا بهرامی(مدیرگروه فرهنگ خبرگزاری ایسنا) درباره سرانه مطالعه گفت: ما در این گردونه چرخه معیوبی داریم و تجربه این را داشتیم که وقتی خواستیم آمار را درست کنیم به آمار سازی رسیدیم. از طرفی هم شرایط این است که مدیران شاخه های مرتبط و غیرمرتبط با کتاب ما بینش صحیحی ندارند. مدیران ما در شاخه های مختلف فرهنگی وعده می دهند که 60 درصد رشد خواهند داشت که این دیدگاه باعث آمارسازی می شود.

بهرامی با بیان اینکه حوزه فرهنگ منفک از شاخه های دیگر نیست، یادآوری کرد: اگر قرار است در حوزه کتابخوانی جایگاه خود را بشناسیم باید به این توجه کنیم که در تمام دنیا مقوله فرهنگ با شاخه های اجتماعی و اقتصادی در هم تنیده است.

وی با اشاره به اینکه در خصوص تولید و دسترسی کتاب بحث می شود اما به تحولات سیاسی و مباحث توسعه ای در رابطه با مطالعه مراجعه نمی شود، اظهار کرد: مسئولان ما سال ها به نمودار توسعه خطی تکیه کرده اند. مقوله فرهنگ در هم تنیده است و زمانی که برای از بین رفتن مشکلات اولویت را به اقتصاد و روابط بین الملل بدهیم و بعد به فرهنگ بپردازیم، نهایت ناآگاهی نسبت به مقوله فرهنگی است؛ به عنوان مثال المپیک تنها ورزشی نیست بلکه اقتصادی است و باعث تشکیل جامعه جهانی می شود.

مدیرگروه فرهنگ خبرگزاری ایسنا در پایان گفت: سالهاست در دنیا برای رسیدن به منافع اقتصادی فعالیت فرهنگی انجام می دهند. تمام شاخه های مدل توسعه با تأثیر و تأثر از یکدیگر پیش می رود، اما در کشور ما معمولا این مسیرها به صورت خطی فرض می شود.

برنامه"گفت و گوی فرهنگی" از شنبه تا چهارشنبه ساعت 20:00 روی آنتن شبکه رادیویی گفت و گو می رود و علاقه مندان می توانند برای دسترسی بهتر به سایت این شبکه مراجعه کنند.

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید