تصویر برگزیده

پل جاسوس ها در فرهنگ سرای اندیشه نقد شد

اسپیلبرگ کارگردان امنیت ملی آمریکاست

آرتنا: فیلم سینمایی «پل جاسوس ها» آخرین ساخته «استیون اسپیلبرگ» با حضور مازیار فکری ارشاد و نیما حسنی نسب و با اجرای محمدرضا مقدسیان در فرهنگ سرای اندیشه نقد شد و طی آن فیلم‌سازی اسپیلبرگ و روایت او از تاریخ مورد بررسی قرار گرفت.

در اولین نشست نقد و بررسی فیلم‌های سینمایی روز جهان، «پل جاسوس ها» به کارگردانی «استیون اسپیلبرگ» و فیلمنامه «برادران کوئن» محصول 2015 آمریکا در سالن اصلی فرهنگ سرای اندیشه نقد و بررسی شد.

در این برنامه که با اجرای محمدرضا مقدسیان برگزار شد، صدها نفر از علاقه‌مندان به سینما این فیلم 120 دقیقه‌ای را تماشا کردند و در پایان، با حضور مازیار فکری ارشاد و نیما حسنی نسب دو منتقد برجسته کشور، «پل جاسوس ها» مورد بررسی قرار گرفت.

در ابتدا مازیار فکری ارشاد با اشاره به اینکه فیلم پس‌زمینه تاریخی دارد، گفت: باید به این مسئله توجه کرد که اسپیلبرگی این فیلم را ساخته که از سینمای بدنه است و به شدت یهودی و به شدت آمریکایی است و به همین دلیل در روایت وقایع تاریخی نمی‌توان او را بی‌طرف دانست. جانبداری او خیلی گل‌درشت است؛ پیش از این هم فیلم‌های جانبدارانه ساخته که در زمره فیلم‌های پروپاگاندا بودند اما به دلیل هوشمندی خودش یا جریان سینمایی حامی خود، از ابعاد هنری زیادی برخوردار بوده است.

انتظار از عوامل این فیلم بالاتر بود

نیما حسنی نسب نیز نقد خود را با اشاره به دشمن هراسی فیلم های آمریکایی آغاز کرد و ادامه داد: این اتفاق همیشه در آثارشان بروز و ظهور فراوان داشته؛ گاهی مارکسیست ها، گاهی سرخپوستان یا سیاه پوستان و گاهی هم فرقه‌های دینی. پیش از این هم آثار خوبی در این زمینه ساخته شده اما چند سالی می‌شود که فیلم‌ها مثل آرگو چندان جلوه هنری ندارند.

وی اضافه کرد: در پل جاسوس ها، اسپیلبرگ به عنوان کارگردان، برادران کوئن به عنوان فیلمنامه نویس و تام هنکس به عنوان نقش اول نتوانسته اند شاهکار خلق کنند. در اینکه این تیم می‌تواند فیلم استاندارد بسازد شکی نیست اما اینکه توقع از آنها بالا است، واقعاً توقعات را برآورده نکرده‌اند.

مازیار فکری ارشاد، از نقش پرچم در هالیوود گفت: در فیلم‌های آمریکایی جریان اصلی پرچم تمیز، برافراشته و در اهتزار است و در فیلم‌های اپوزسیون پرچم را سوراخ، کثیف و به آتش کشیده می‌بینیم. اما حتی در کاربرد اپوزیسیونی هم شبیه به خیمه‌سوزان ما در عاشوراست که با نمایش هتک‌حرمت به مقدسات، مخاطب را تحریک کرده و به اتحاد تشویق می‌کند.

اسپیلبرگ با سلیقه رییس جمهور آمریکا فیلم می‌سازد

وی افزود: اسپیلبرگ کارگردان کاخ سفید است و با توجه به رییس جمهورِ وقت، فیلم خود را می‌سازد. چه زمانی که لینکن و اسب جنگی و لینکلن را در دوران باراک اوباما می‌سازد که مشخص می‌کند از سلیقه رییس جمهور خط می‌گیرد و چه فیلم‌هایی که در سال‌های قبل کار کرده است. به طور کلی اسپیلبرگ کارگردان امنیت ملی آمریکاست.

حسنی نسب هم با یادآوری اینکه فیلم بر اساس یک روایت واقعی ساخته شده، گفت: در آرگو هم زده بودند که بر اساس داستان واقعی ساخته شده که به نظرم این گول زدن مخاطب است؛ آمریکا سالهاست در پی ساخت تاریخ است و این تاریخ‌سازی را حتی پیش از وقوع بشریت و حتی تا صد سال بعد روی پرده سینما آورده است.

وی نیز با اشاره به اینکه پدر اسپیلبرگ یکی از خلبانان مورد اشاره در فیلم بود، گفت: در فیلم مستندی که از پشت صحنه «پل جاسوسان» ساخته شده، پدر اسپلیبرگ را می‌بینیم که یکی از نظامیان باقیمانده از سکانس عملیات مخفیانه خلبان‌های آمریکایی است که خاطرات خود را از آن روزها تعریف می‌کند و از همین مسئله می‌توان علت انتخاب اسپیلبرگ به عنوان کارگردان این اثر را جویا شد.

روایت کارگردان «پل جاسوس ها» ویکی‌پدیایی است

این منتقد با انتقاد از شیوه روایت کارگردان در مورد ماجرای خلبانان آمریکایی یادآور شد: اسپیلبرگ در این فیلم می‌خواهد به اصطلاح ویکی‌پدیایی برخورد کند و فضای فیلم به گونه‌ای است که گویا کارگردان در نظر دارد مخاطب با خروج از سالن بتواند تمام این ماجرای تاریخی را برای دیگران تعریف کند! جریانی هم در هالیوود وجود دارد که این فضا را دوست دارد یا ترجیح می‌دهد دوست داشته باشد.

مازیار فکری ارشاد نیز نقد خود را از فیلمنامه برادران کوئن آغاز کرد و گفت: «پل جاسوسان» گاف‌های روایتی زیاد دارد و فضاها بسیار ساده‌انگارانه تصویر شده‌اند. در حالی که کاراکتر معمولی داستان هم متوجه برخی گره‌های داستان می‌شود، اما اصلاً به آن گره پرداخت نمی‌شود.

وی ادامه داد: مثل انتقادی که به فیلم‌های جنگی خودمان می‌شود و می‌گوییم اگر عراقی‌ها مثل شخصیت‌شان در فیلم‌های ایرانی بودند، جنگ هشت ساله باید سه روزه به پایان می‌رسید؛ اینجا هم ساده‌انگاری موجود ارزش فیلم را بسیار کم می‌کند، مثل سکانسی که همه در مترو روزنامه می‌خوانند، همه یک روزنامه می‌خوانند، یک تیتر و یک عکس را می‌بینند و با هم سرشان را به سمت تام‌هنکس می‌چرخانند!

فیلم می‌تواند منشأ ساخت یک سریال باشد!

حسنی نسب با اشاره به روایت‌های جذابی که در فیلم به آنها توجه نشده، افزود: فیلم پر از ایده‌هایی است که هر کدام می‌تواند یک فیلم‌سینمایی جذاب باشد. یا به قول مازیار هر کدام دستمایه یک قسمت از یک سریال باشند. اما به قول معروف، «کاشت» داریم اما خبری از «داشت» و «برداشت» نیست. با این همه، توجه ویژه منتقدان به این اثر اسپیلبرگ کمی عجیب به نظر می‌رسد.

این منتقد سینمایی در ادامه درباره انتخاب تام هنکس به عنوان نقش اول پل جاسوسان هم گفت: در سینمای هالیودد، «تام هنکس» به عنوان چهره مرد محترمِ دوست‌داشتنی و خانواده‌دوست پذیرفته شده است و به همین خاطر این تیپ باعث انتخابش در این فیلم شده است.

نیما حسنی نسب با اشاره به هوشمندی کاراکتر جاسوس در فیلم هم گفت: کاراکتر جاسوس در فیلم مینیمال است؛ تنها نکته قابل توجه فیلم هم به نظر می‌رسد همین کاراکتر باشد که در شرایطی که همه چیز به صورت گل‌درشت و بزرگنمایی شده تصویر شده، به مخاطب رکب زده و نقشی با متانت و آرامش را بازی کرده است.

نقش اتحاد و نهاد خانواده در پل جاسوسان

مازیار فکری ارشاد هم در پایان سخنان خود از شیوه فیلمسازی اسپیلبرگ در اتحاد خانواده‌ی آمریکایی یاد کرد و افزود: اسپیلبرگ، شاید این را از جان فورد به ارث برده است که در فیلم‌هایش همیشه خانواده نقش اصلی را دارد و به شکل کاملاً مستقیم نهاد خانواده و اتحاد خانواده را در دستور کار قرار داده است. همیشه در آثارش این خانواده‌ است که در حال نابودی است و سعی می‌کند جلوی این مسئله را بگیرد.

نیما حسنی نسب نیز در پایان با اشاره به اینکه بهترین فیلم‌های تاریخ سینما محصول هالیوود و همین تفکر بوده و در آن خانواده و سرزمین در محوریت قرار دارد، تاکید کرد: سینمای کلاسیک هالیوود اخلاقی‌ترین و زیباترین سینمای جهان است. این را هم در نظر داشته باشید که همین فیلم به اصطلاح ضعیف را دو ساعت می‌بینیم اما سریال‌های تلویزیون خودمان را حتی برای دو دقیقه نمی‌توانیم تحمل کنیم.

جلسات نقد و بررسی فیلم‌‌های روز سینمای جهان هر دو هفته یکبار با اجرای محمدرضا مقدسیان در سالن آمفی‌تئاتر فرهنگ سرای اندیشه برگزار خواهد شد و به گفته مسئولان این برنامه، هر ماه یک فیلم ایرانی نوستالژیک نیز به نمایش درخواهد آمد.

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید