تصویر برگزیده

محمدکاظم کاظمی؛

از رودکی تا امیری اسفندقه در یک کتاب

آرتنا: محمدکاظم کاظمی از انتشار «مروری اجمالی بر سیر تطور شعر فارسی» خبر داد و گفت: در بخش دوم این کتاب، گزیده‌ای از بهترین سروده‌های شاعران ادبیات فارسی از رودکی تا امیری اسفندقه گردآمده است.

محمدکاظم کاظمی، شاعر و منتقد شعر، با اشاره به انتشار کتاب «مروری اجمالی بر سیر تطور شعر فارسی» گفت: این اثر برای چاپ به انتشارات سپیده باوران سپرده شده و قرار است در آینده نزدیک به چاپ برسد. کتاب به طور کلی از دو بخش شامل یک مقدمه و گزیده سروده‌ها تشکیل شده است که قصد دارد علاقه‌مندان به شعر فارسی را در کتابی کم‌حجم با سیر تطور این شعر و گزیده‌ای از بهترین سروده‌ها از رودکی تا شاعران معاصر آشنا کند.

وی در پاسخ به این پرسش که تاکنون کتاب‌های متعددی در زمینه سبک‌شناسی نوشته شده و این کتاب چه تفاوتی با آثار پیشین دارد، افزود: این کتاب در اصل یک گزیده از شعر فارسی است. من در کنار کتاب «روزنه» که حاوی مباحث آموزشی دربارۀ شعر بود، در اینجا کوشیده‌ام که گزیده‌ای از همه ادوار تاریخی و پهنۀ جغرافیایی شعر فارسی به دست دهم تا به نوعی مکمّل آن کتاب باشد و خوانندۀ این کتاب، بعد از آشنایی با عناصر و آرایه‌های شعر، با نمونه‌های درخشان شعر فارسی هم روبه‌رو باشد؛ البته در عین حال این گزیده یک مقدمۀ مفصل هم دارد که در آن سیر تحول شعر فارسی از نظر صوری و محتوایی و پیوند آن با مسائل فکری، اجتماعی و سیاسی نشان داده شده است.

کاظمی ادامه داد: این طرح اول من بود، یعنی تکیۀ بیشتر بر گزیدۀ شعرها، چنان که دو سوم کتاب، آن قسمت گزیده شعر است. ولی در عمل حس کردم که بعد از انتشار این کتاب، این مقدمۀ آن هم با اقبال خاصی روبه‌رو شد، شاید به این اعتبار که ما یک متن سادۀ کم‌حجم و نسبتاً جامع دربارۀ سرگذشت شعر فارسی نداشتیم. در واقع در اینجا همان اتفاقی افتاد که در خود کتاب «روزنه» افتاده بود. دربارۀ صنایع شعر و مسائل بلاغی آن هم ما متون مفصل و متعددی داشتیم، ولی آنچه کمتر در دسترس بود، یک کتاب مختصر ولی جامع درباره همه این چیزها بود، به طوری که جوانان علاقه‌مند به شعر را از دیگر کتاب‌ها تا حدود زیادی بی‌نیاز کند.

این شاعر افغانستانی به «مروری اجمالی بر سیر تطور شعر فارسی» اشاره کرد و یادآور شد: این مقدمه هم به گونه‌ای تدوین شده است که به طور نسبی، یک علاقه‌مند شعر فارسی را هم با تاریخ تحولات شعر فارسی، هم با چهره‌های برجسته آن، هم با سبک‌ها و هم با تطور زیبایی‌شناسی شعر آشنا می‌سازد؛ آن هم در حجم حدود 150 صفحه. همچنین آن قسمت گزیده شعر آن هم یک علاقه‌مند مبتدی را با گلچینی از شعرهای فارسی، از آغاز تا حوالی دهۀ 70 روبرو می‌کند. در این قسمت هم من کتابی که از شعرهای رودکی تا مثلاً شعرهای مرتضی امیری اسفندقه را در خود داشته باشد، ندیده‌ام.

کاظمی همچنین بر ضرورت نگارش کتاب‌های این‌چنینی برای شعر فارسی تأکید کرد و درباره انگیزه خود برای ادامه نگارش چنین آثاری گفت: به نظرم برای مخاطب جوان و کسی که می‌خواهد اطلاعات اجمالی و سودمندی از شعر فارسی داشته باشد، همین اثر کفایت می‌کند. من فکر می‌کنم که باید متون آموزشی ما دربارۀ شعر، تا حد امکان سبک و غیرتخصصی باشد. مباحث تخصصی‌تر را بگذاریم برای کسانی که فقط می‌خواهند متخصص همان رشته باشند، مثلاً سبک‌شناسی شعر فارسی.

این اثر برای نخستین‌بار در سال 1379 منتشر شده و در حال حاضر با اصلاحات و تجدیدنظر مؤلف در آستانه انتشار است.

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید