تصویر برگزیده

همزمان با هفته دفاع مقدس؛

بزرگداشت دو عکاس باسابقه‌ جنگ، سعيد صادقي و اميرعلي جواديان

آرتنا: پنجاه‌و‌هشتمين نشست پژوهشي هنر، با موضوع عکاسي جنگ و بزرگداشت دو تن از عکاسان باسابقه‌ اين عرصه، سعيد صادقي و اميرعلي جواديان، از سوی سازمان زیباسازی شهر تهران در محل نگارخانه‌ي برگ برگزار شد.

در اين نشست که به مناسبت هفته دفاع مقدس، با همکاري انجمن عکاسان انقلاب برگزار شد، مهدي مقيمنژاد و مجيد دوختهچيزاده سخنرانی کردند.

در ابتداي مراسم، دکتر مهدي مقيمنژاد، عکاس و مدرس دانشگاه به ضرورت وجود نهادهاي هنري در شکلگيري عکاسي جنگ پرداخت و گفت: هنر اگر وجه نهادينه نداشته باشد هنر رسمي و قابل تاملي نيست.

او با تاکید بر اینکه منظور از نهاد، سازوکار سازماندهيشده است که بر مبناي آن هدفي را تعقيب کنيم و ابزارهاي مناسب آن هدف را انتخاب کنيم، ادامه داد: غالب بچههاي عکاس آن زمان به شکل خودجوش اين کار را شروع کردند و بعدها صداوسيما و ستاد جنگ به آن شکل رسمي دادند و آن نهاد را به وجود آورند.

به گفته مقیم‌نژاد بعد از گذشت سالها از جنگ، انجمن عکاسان دفاع مقدس را داريم که حرفهايترين و پيگيرترين انجمن عکاسي ايران است. اگر اين نهادها همان زمان ايجاد ميشدند کتاب عکسهاي سعيد صادقي با اين ميزان تاخير چاپ نميشد.

او با اشاره به اینکه در عکاسي جنگ ميتوانيم عکاسي نيرومندي داشته باشيم اما يکي از معضلات در این زمینه اين است که بچههايي که با فضاي هنر معاصر آشنا هستند، ايده ندارند، گفت: از هنرمندان ايدهپرداز اين حوزه ميتوان به دو تن اشاره کرد؛ مهدي منعم که بيست سال است از قربانيان مين عکاسي ميکند و محسن راستاني که در فضاي عکاسي صحنهآرايي عکاسي جنگ را بازسازي کرده‌است.

این مدرس دانشگاه با تاکید بر اینکه عکاسي همواره با عينيت و بيطرفي گره خورده است، افزود: عکاس يک چشم ناظر به جهان است. اما آيا در واقعيت ميشود عکاس فقط ناظر باشد؟ در مواجهه با مقولهي جنگ بيطرفي معنا دارد؟ جايي که وجه مليگرايانه و مذهبيِ جنگ به منِ عکاس مربوط ميشود آيا ميتوانم بيطرف باشم. امروز وقتي پژوهشگران در مورد عکاسي جنگ نظر ميدهند با اين پيشفرض مواجه نيستند که بيطرفي در عکاسي جنگ وجود داشته باشد. به شکل غريزي عکاسي با دوربين خود از وطنش دفاع ميکند.

مجيد دوختهچيزاده، ديگر سخنران اين مراسم که خود يکي از عکاسان جنگ ايران و عراق بوده، نيز ضمن يادآوري برخي از خاطرات دوران جنگ به اهميت ثبت اين حوادث اشاره کرد و گفت: اسناد و رهيافت تمام جنگها، عکس است. عکسها در طي اين زمان طولاني به حيات خود ادامه ميدهند و همهچيز از بين ميروند. تنها  مورد براي بررسي انقلابها عکس است.

او با تاکید بر اینکه عکسها هستند که با ما سخن ميگويند، ادامه داد: در مورد جنگ ايران، عکاسهاي جنگ ايران عکاسهاي آماتور بود. آماتور به اين معني که اکثر بچههاي عکاس جنگ از عکاسي انقلاب آمده بودند، نوجوان بودند و روحيهي عکاسهاي آماتور را داشتند. هيچکدام دوره نديده بودند.

دوخته‌چی‌زاده با بیان اینکه عکاسها با رزمندهها به خط مقدم ميرفتند؛ يعني هم عکاس جنگ بودند هم رزمنده، افزود: عکسهاي جنگ از فاصله بسيار نزديک عکاسي شده و فاصله عکاس و سوژه، و عکاس و خط مقدم و خود حادثه بسيار کم است. تفاوت عکاسي جنگ ما بقيه عکاسيهاي جنگ در همين فاصله است. نترسيدن و شجاعت و روحيهي بچهها به اين شکل بود.

او از نبود يک موزه عکاسي براي حراست از گنجينههاي جنگ گلايه کرد و ادامه داد: بسياري از عکسهاي جنگ ما مجال معرفي در دنيا را پيدا نکرد. در طول جنگ ايران وعراق بسياري از عکسها در آرشيوها ماند. عکاسان جنگ ما يک طلب بزرگ از دنيا دارند چون چيزي از عکاسان مطرح دنيا کم نداشتند. اين سوال همواره باقي است که با تمامشدن جنگ نگاتيوها چه سرنوشتي پيدا کردند. اين گنجينهي هشتساله چه ميشود؟ ما در ايران يک موزه ملي براي عکس نداريم درحاليکه صدوهفتاد سال از تاريخ عکاسي ميگذرد.

به گفته دوخته‌چی‌زاده امروز براي هر هنر و صنعتي گالري و موزه وجود دارد اما اين امکان هنوز براي عکس ايجاد نشده‌است؛ اگر موزه عکس درست شود، موزه جنگ هم درست ميشود. اگر اندکي از بودجه نهادهاي متولي، صرف عکاسي جنگ و حفظ و حراست ميراث جنگ ميشد ميتوانستيم يک موزه کوچک براي اين مقوله داشته باشيم.

او با تاکید بر اینکه ضعف سيستماتيک تبليغات جنگ منجر به اين مسئله شد، ادامه داد: دستگاههاي امنيتي ما گاه از ثبت برخي وقايع جلوگيري ميکردند درحاليکه تمام اين عکسها به نفع سيستم تبليغات بود.

این مدرس عکاسی در ادامه در خصوص اهميت آثار سعيد صادقي و اميرعلي جواديان به عنوان دو عکاس حرفه ای دوره جنگ، گفت: هشت سال بلندترين زماني است که يک عکاس در يک پروژه تاريخي قرار ميگيرد و بايد به او دستمريزاد گفت.

دوختهچيزاده با اشاره به اینکه عکسهاي اميرعلي جواديان از فتح خرمشهر استثنايي است، افزود: او حتي زماني که مجروح شده عکاسي کرد و ميتوان راجع به زاويه، نوع نگاه و محل قرارگيري دوربين او ساعتها حرف زد.

به گفته او عکاسان ما مثل رزمندهها مظلوم بودند و امروز هم بسياري از آنها مظلومانه در گوشه بيمارستانها زندگي مي‌کنند. هيچکدام از عکاسان جنگ دنبال سمت و مقام و رتبهاي نبودند و همان روحيه بسيجي را براي اعتلاي کشور حفظ کردند. در عين اينکه عکاسان حرفهاي جنگ در خارج از کشور براي هر فريم مبالغ بالايي دريافت ميکنند، عکاسان ما حقوقشان ماهها عقب ميافتاد.

در اين ادامه این مراسم با حضور عباس میرهاشمی مديرعامل انجمن عکاسان انقلاب و دفاعمقدس، دکتر کیهان محمدخانی قائممقام سازمان زیباسازی و مجتبی موسوی معاونت فرهنگي سازمان زيباسازي با اهداي لوح و هدیه از دو عکاس برجسته دفاع مقدس، سعيد صادقي و اميرعلي جواديان تقديم و تشکر شد.

گفتنی است در پايان مراسم، فيلمي به کارگرداني هومن حسني که به همين مناسبت ساخته شده بود به نمايش درآمد. نمايشگاه عکسهاي اين دو عکاس جنگ تا روز چهاردهم مهرماه در محل نگارخانهي برگ برپا خواهد بود.

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید