تصویر برگزیده

در گفت‌و‌گو با علی حیاتی مطرح شد؛

هنر عاشورایی در هیئت معنی می‌شود نه در گالری

آرتنا: مسئول هیئت هنر وحماسه از دغدغه‌ها و علتهای شکل‌گیری هیئت هنر و برنامه‌های اصلی برای محرم ۱۴۳۸ می‌گوید.

هیئت هنر و حماسه، هیئتی متشکل از هنرمندان دانشگاههای هنر کشور است که با رویکردی متفاوت نسبت به سایر هیئتهای مذهبی به روایت واقعه عاشورا می‌پردازد.رویکردی که در طول دوازده سال حالا پخته شده و این هیئت را محلی برای تجمع هنرمندان و هنردوستانی کرده است که دل در گرو امام حسین(ع) و یارانش دارند. حجت الاسلام و المسلمین «علیرضا پناهیان» سخنران اصلی این هیئت است و این هیئت از شب 8 محرم به مدت ده شب برگزار می‌شود. «علی حیاتی» مسئول هیئت هنروحماسه ، گرافیست و هنرمند انقلابی در مورد دغدغه‌های این  هیئت با خبرنگار فرهنگی ما به گفت‌وگو نشست.

با توجه به اینکه شما در کنار رکنهای اصلی هیئت مذهبی، به نمایش هنر می‌پردازید، نظرتان را در مورد برپایی نمایشگاه‌ها در حول محور موضوعات عاشورایی عنوان کنید.

حیاتی: معتقدیم برگزاری نمایشگاه‌های مرتبط با محرم و عاشورا  در گالری‌ها و موزه‌های مشخص مسیر اشتباهی است چرا که این گونه برخوردهای هنری در جایی تاثیر گذار خواهد بود که  ما در آنجا روضه‌ها را شنیده‌ایم. نمایشگاه‌هایی که صرف نمایشگاه در این زمینه برگزار شود، به نظر مطلوب نمی‌آید و اصالت این هنر زیر سؤال می‌رود.

ما در زمینه اصلاح جایگاه هنر عاشواریی جریان ساز بوده‌ایم و در این سالها فعالیتهای خوب مردمی و بعضاً حکومتی مانند جامعه ایمانی مشعر شکل گرفته است تا این هنر در هیئت و برای هیئت تعریف شود. اساساً چرا باید یک اثر مرتبط با عاشورا بیرون از هیئت و در گالری قرار بگیرد؟

ما این کار را در سطح دانشگاه‌ها انجام داده‌ایم. برای مثال دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران از ما درخواست اثر کرد که فوراً  برای آنها ارسال کردیم. حتی برای رشته‌های غیر هنری نیز این خدمات را ارائه کردیم. بعضاً فضاسازیهای هیئت و یا حتی دکورهای هیئت را برای استفاده از ما خواسته اند. بعضاً  به صورت غیر مستقیم در هیئتهای سطح کشور و حتی در هیئتهای خانگی  آثار را رصد کرده‌ایم.این نشان می‌دهد مردم هنر را در هیئت پذیرفته‌اند و برخورد هنرمندانه با اعتقاداتشان را دوست دارند. این که به شکل مردمی این جریان شکل بگیرد بسیار مطلوب است هرچند که اگر مسئولین کار خود را  خوب انجام دهند، ما بدمان نمی‌آید.

«هنر نمایشگاهی» فقط دیوار پر می‌کند. پیشنهاد ما به حوزه هنری این است که گالریهایش را به هیئتها بیاورند تا مفهومهای آن درک شود. آثار خوب را قاب کند و به هیئتها هدیه دهد.

علت و ریشه اصلی تفکر هنر محور در هیئت شما چیست؟ آیا ویژگی بخاطر این است که افراد دانش آموخته دانشگاه هنر هستند؟

در هیئت هنر و حماسه، روضه را به زبان هنر می‌خوانیم

اساس تشکیل هیئت هنر و حماسه، روایت واقعه کربلا به گونه‌ای متفاوت است. اگر ذکر مصائب اهل بیت و تلاشهایی برای هدایت ما کرده‌اند را در یک زبان زیبا  «روضه» بدانیم، بنابراین ما با داشتن پتانسیل هنرهای مختلف در دانشگاه هنر، همه می‌خواهیم  برای حضرت اباعبدالله الحسین (ع) روضه‌خوانی کنیم. بنابراین تئاتر، نقاشی، گرافیک و دیگر رشته‌های هنری هر یک روضه‌خوان می‌شوند. این  و ریشه شکل‌گیری هیئتی به نام هیئت هنر و حماسه است. هیئت هنر و حماسه از این منظر با دیگر هیئتها فرق دارد.

ضمن اینکه همه افراد هیئت دانش آموخته دانشگاه هنر نیستند و حتی افرادی را داریم که هنر را تجربی آموخته‌اند و یا به هنر علاقه دارند.

امسال دوازدهمین سال سوگواره هیئت هنرو حماسه است که از شب 8 محرم به مدت 10 شب در دانشگاه هنر تهران برگزار می‌‌شود. برنامه ما تقریباً شکل خود را یافته است. خلاقیتهایی هر سال در برنامه ایجاد می‌کنیم اما تغییر خاصی نداریم.کارگروه‌های ما حدود 50 روز است فعالیتهای خود را شروع کرده‌اند. عملیات ویژه برپایی خیمه نیز یک هفته است که در حال انجام است.

ویژگیهای هنری افراد هیئت شما باعث شده هر سال برای پوستر اعلان برنامه ویژه‌ای دشاته باشید کمی برای ما در مورد پوستر امسال توضیح دهید. 

پوستر هیئت هنر هر سال بر مبنای یک شعار طراحی‌ می‌شود. شعار امسال ما «موجیم و صل ما، از خود بریدن است» بود. قالباً به خاطر عنوان برنامه که سوگواره هنر و حماسه است،  شعارهای هر سال به سمت حماسی و استعاری بودن نیل دارد.  از طرفی شعاری که امسال از طرف جامعه ایمانی مشعر برای هیئتهای سراسر کشور انتخاب شده «شهادتنا کرامته» بود. بنابر این ما سعی کردیم شعار خود را بر اساس شعار اصلی هئیتهای سراسر کشور تنظیم کنیم. 

در حاشیه پوسترهایمان می‌نویسیم «مصادف با دوران دلاوری مدافعان حرم و به نیابتشان»

در عصری زندگی می‌کنیم که هیئتی‌های اصیل ما برای دفاع از حرم اهل بیت (ع) به سوریه و عراق و دیگر نقاط جهان رفته اند. همه مفهومها در کنار هم، در فرم پوسترهای اعلان هیئت هنر می‌شود آنچه امروز انتشار یافته است. یعنی یک زمینه پلنگی با یک فرم از زره که برگرفته از نقوش قدیمی ماست و داخل آن تایپوگرافی از شعار قرار دارد که جانمایه اصلی پوستر را شکل داده است. احتمال دارد در کنار پوسترهایمان بنویسیم «مصادف با دوران دلاوری مدافعان حرم و به نیابتشان». این کل روند شکل گیری پوستر امسال هیئت هنر است.

لطفاً بخشهای هیئت هنر و حماسه را معرفی کنید.

بخش‌های ویژه هیئت هنر را می‌توان اینگونه معرفی کرد: بخش نمایش خیابانی، بخش نمایشگاه هنری و فضاسازی هیئت که از هنرهای تجسمی از پوستر و نقاشی و عکاسی تا هنرهای حجمی و مجسمه که تقریباً در هر روز محرم متفاوت است. بخش آتلیه عکس خانواده و بخش آتلیه عکس کودک که به صورت صلواتی برای برقراری ارتباط بیشتر مخاطب با فضای مذهبی فعالیت می‌کنند، بخش شعر و دمام زنی که مربوط به هنر موسیقی است. البته  هیئت هنر در بخش اصلی مانند تمامی هیئتهای مذهبی، از دو بخش اصلی سخنرانی و مداحی تشکیل می‌شود.

در بخش دمام زنی در دهه محرم به صورت ویژه به دانشگاه‌های هنری تهران می‌رویم و برای آنها مراسم اجرا می‌کنیم.

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید