تصویر برگزیده

با سخنرانی صالحی

آغاز سلسله نشست‌های جایگاه اقتصاد مقاومتی در گفتمان فرهنگی

آرتنا: سلسله نشست های «جایگاه اقتصاد مقاومتی در گفتمان فرهنگی» با حضور سید عباس صالحی، دکتر غلامرضا غفاری، دکتر حسین راغفر و دکتر ناصر فکوهی روز سه‌شنبه (27 مهرماه) در دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران افتتاح شد.

 این نشست‌ها که توسط این معاونت و با همکاری موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران برگزار خواهد شد، تا پایان سال تداوم خواهد داشت.
 
معاون امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در این نشست ضمن تشکر از دانشکده علوم اجتماعی و اساتید این دانشگاه برای همکاری در برگزاری این سلسله نشست‌ها گفت: اقتصاد مقاومتی به عنوان یک موضوع و واژه با برداشت‌های متفاوتی به کار برده می‌شود اما این گونه مفهوم می‌شود که منظور از اقتصاد مقاومتی، اقتصادی است که تحت تاثیر تکانه‌های داخلی و خارجی قرار نگیرد و همواره حرکت رو به رشدی داشته باشد. اگر چنین تعبیری را بپذیریم با توجه به بحران‌‌های اقتصادی که در سطح جهانی در یک سده اخیر رخ داده است؛ از بحران اقتصادی 1921 تا بحران اقتصادی سال 2008 که به روزگار ما نزدیک‌تر است، این سوال پیش می آید که چگونه می‌شود امنیت پایدار اقتصادی را در چنین شرایطی تامین کرد؟ آیا همان گونه که از امنیت در حوزه‌های مختلف یاد می‌کنیم، می‌توانیم چنین امنیتی را در اقتصاد ملی ایجاد کنیم؟
 
وی افزود: این بحث از لحاظ تجربی و جهانی مطرح بوده است و در سطح ملی از سال 1389 برای اولین بار در تعبیرات مقام معظم رهبری به کار برده شد. پس از مدتی نیز در سال 1392  سیاست‌های 24‌گانه برای اقتصاد مقاومتی ابلاغ شد. در بند 22 این سیاست‌ها عنوان می‌شود که اقتصاد مقاومتی باید گفتمان‌سازی شود و وظیفه آن بر روی دوش نهادهای فرهنگی قرار می‌گیرد.
 
معاون امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به اغلاط رایج در برداشت از اقتصاد مقاومتی در فرهنگ عامه عنوان کرد: متاسفانه مغالطه و تکرار یک مفهوم در ادبیات رسمی یکی از اغلاط ما در گفتمان‌سازی بوده است و تصور می‌شود که صرف تکرار یک مفهوم از تریبون‌های رسمی به گفتمان‌سازی کمک می‌کند. اگر به دنبال گفتمان‌سازی هستیم نباید در دام این تکرار بیفتیم.
 
وی افزود: همچنین اگر بسامد واژه‌ای در تریبون‌های رسمی بسیار شد به معنای گفتمان‌سازی نیست. این یکی از اغلاط رایج در حوزه گفتمان‌سازی است که تصور می‌کنیم اگر واژگان را پُر بسامد کردیم، موفق به گفتمان‌سازی شده‌ایم.
 
صالحی با اشاره به دیگر اغلاط رایج در حوزه گفتمان‌سازی عنوان کرد: یکی دیگر از این اغلاط آن است که تصور می‌کنیم صرف اطلاع دادن درباره موضوعی منجر به گفتمان‌سازی می‌شود و این در حالی است که مردم جامعه اطلاعات بسیاری درباره موضوعات مختلف دارند اما هنجار ندارند که در نتیجه گفتمان‌سازی انجام نمی‎شود. مشکل دیگر آن است که تصور می‌شود گفتمان‌سازی در یک بازه زمانی کوتاه انجام می‌شود و این در حالی است که گفتمان‌سازی نیاز به زمان دارد و یک امر زودرس نیست.
 
وی تاکید کرد: اگر اقتصادی می‌خواهد امنیت پیدا کند و در مقابل تکانه‌های خارجی و داخلی ثبات داشته باشد، باید کارهایی انجام داد و بخشی از آن در حوزه فرهنگ است و بخشی از آن به گفتمان سازی مربوط می‌شود.
 
صالحی با اشاره به مولفه‌های گفتمان سازی در حوزه اقتصاد مقاومتی گفت: پنج مولفه در حوزه گفتمان‌سازی اقتصاد مقاومتی مطرح است که دال‌های اقتصاد مقاومتی هستند و عبارتند از: درونزایی(استفاده از همه ظرفیت‌های داخلی)، برون‌گرایی(تعامل سازنده با تمام جهان)، مردمی بودن(کنش مردم در فعالیت‌های اقتصادی)، عدالت محوری(بهره‌مند شدن آحاد مردم از فعالیت‌های اقتصادی) و نخبه‌گرایی(مشارکت نخبگان).
 
وی ادامه داد: اگر به دنبال گفتمان سازی در حوزه اقتصاد مقاومتی هستیم باید آگاه باشیم که در این فرآیند سه مساله از اهمیت بالایی برخوردارند. نکته اول اینکه گفتمان اقتصاد مقاومتی یک کلان پروژه است و به همین منظور باید به یک خرده گفتمان تبدیل شود و بر اساس این خرده گفتمان‎ها راهبرد شکل گیرد تا این خرده گفتمان‌ها با هم افزایی و هم پوشانی به کمک هم بیایند. اقتصاد سازگار با کم آبی، اقتصاد بدون اسراف، اقتصاد آمایش بنیان، اقتصاد اجتماع محور، اقتصاد خلاق، اقتصاد دانش بنیان و... می‌توانند برخی از خرده گفتمان‌ها در اقتصاد مقاومتی باشند.
 
صالحی با اشاره به منفعت ملی ناشی از اقتصاد مقاومتی گفت: افرادی که در بحث اقتصاد مقاومتی درگیر می‌شوند باید احساس کنند که منفعت ملی دارند و این منفعت ملی برای هر قوم، منطقه و شهر قابل حصول باشد.
 
معاون امور فرهنگی درباره نقش نخبگان در پیشبرد گفتمان سازی اقتصاد مقاومتی عنوان کرد: منظور از نخبگان صرفا نخبه درون سیتسمی نیست بلکه نخبگان فرا سیستم نیز می‌توانند در این امر مشارکت کنند. اقتصاد مقاومتی زمانی شکل می‌گیرد که واقعیت‌های چالشی ما به مردم ارائه شود. حکومت و نخبگان رسمی تا حدی می‌توانند در متقاعد کردن مردم نقش آفرین باشند. مشارکت نخبگان می‌تواند مشکلات را به مردم بنمایاند و واقعیت‌های اجتماعی را به مردم نشان دهد. همچنین نقش نخبگان به چالش کشیدن مفروضات رایج است. البته نخبگان در ایجاد نهادهای مدنی نیز می‌توانند نقش‌آفرین باشند زیرا این نهادهای مدنی می‌توانند بخشی از این گفتمان سازی را ایجاد کنند. از این رو اگر گفتمان سازی با رویکرد نخبگان همراه نباشد، عقیم خواهد ماند.
 
وی ادامه داد: اقتصاد مقاومتی در شرایط بد و در دوران رکود متولد شد. البته طرح این موضوعات در دانشگاه‌ها خصوصا دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، می‌تواند در پیشبرد این بحث موثر باشد.
 
همچنین در ابتدای این جلسه دکتر غفاری؛ رئیس دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران ضمن خوش آمدگویی به حاضران در نشست از میزبانی این دانشکده در سلسله نشست های «جایگاه اقتصاد مقاومتی در گفتمان فرهنگی» استقبال کرد.
 
عباس فقیه خراسانی نیز به عنوان دبیر این نشست ها عنوان کرد: نشست ها از امروز افتتاح شده و تا آخر سال تداوم خواهد داشت و علاوه بر نشست امروز، 6 نشست دیگر در همین راستا برگزار می شود که تاریخ و جزئیات آن متعاقبا اعلام خواهد شد.
 
بر اساس این گزارش، در ادامه این جلسه دکتر حسین راغفر و دکتر ناصر فکوهی به سخنرانی درباره اقتصاد مقاومتی و نقش آن در گفتمان سازی فرهنگی پرداختند.

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید